Lymfestelsel / circulatiestoornissen

 

Lymfoedeem (primair/secundair)

Lymfoedeem is een ernstige, medische aandoening. Een abnormale ophoping van eiwitten en vocht in het lichaamsweefsel als gevolg van een gestoord evenwicht tussen aan- en afvoer van vocht. De klachten die hierbij kunnen ontstaan zijn: zwelling, vermoeidheid en zwaar gevoel, pijn, beperkingen in de beweging. Beperkingen in het dagelijks functioneren, huidafwijkingen en infecties.
De oorzaken zijn heel divers, bv. na een operatie, plastisch chirurgie, bestraling, tumorgroei, een trauma, het dragen van een prothese, een infectie, Chronische Veneuze Insuficientie (spataderen), medicatie gebruik. Dit zijn allen oorzaken van secundair lymfoedeem. Een primair lymfoedeem  is: als het aangeboren is. Vanaf de geboorte zijn er dan minder lymfebanen aanwezig waardoor in de loop van het leven zwellingen kunnen ontstaan. Tevens kunnen naast klachten van zwelling aan de benen zwelling elders optreden (bv. armen). In de eerste jaren wordt de zwelling vaak niet als zodanig herkend omdat deze dan nog wisselend aanwezig is. Toch is hier dan al wel sprake van beginnend lymfoedeem waarbij een behandeling wenselijk is. Pas later zal de zwelling permanent aanwezig blijven.

Lipoedeem

Lipoedeem betekent letterlijk ‘vetzwelling’ en staat ook bekend als pijnlijk ‘vetsyndroom’. Het is een niet vaak voorkomende chronische aandoening van het vetweefsel die voornamelijk vrouwen treft en meestal pas zichtbaar wordt aan het eind van de puberteit. Het betreft grote hoeveelheden ongelijkmatig verdeeld vet onder de huid van de heupen, dijen, knieën en onderbenen. Minder vaak komt voor dat (ook) de armen zijn aangedaan. De verschijnselen komen overeen met die aan de benen. Deze vetcellen trekken ook vocht aan, vandaar de naam lipoedeem. Kenmerkend voor lipoedeem is de symmetrie: de afwijkende vetverdeling doet zich voor aan voor aan beide zijden. Dit in tegenstelling tot lymfoedeem, dat zich ook aan één been of één arm kan voordoen. Vrijwel alle patiënten klagen over een pijnlijk, gezwollen gevoel in het aangedane deel van de benen. De huid, vooral van de scheenbenen is erg gevoelig voor druk van buitenaf ( ‘pijn bij het dragen van steunkousen’). Een koud gevoel, voornamelijk van de onderbenen, enkels en voeten, is een andere voorkomende klacht. In de loop van de dag nemen de oedeemklachten toe, vooral bij warmte. Patiënten klagen vaak ook over moeheid. Lichamelijke inspanning blijkt dan moeilijk te zijn. Overigens is een patiënt zich dat vaak niet eens bewust en vindt men zelf dat de spieractiviteit ruim voldoende is. Na lang staan en/of zitten kan aan het eind van de dag enige zwelling van de voeten optreden. Blijvende zwelling van de voeten kan wijzen op een beginnend, bijkomend veneus of lymfoedeem. Hoog leggen van het been doet bij lipoedeem de klachten niet afnemen. Langer bestaand lipoedeem en overgewicht kunnen een extra belasting betekenen van de gewrichten. Daardoor komen voet-, knie- en heupklachten bij lipoedeem vaker voor dan bij personen zonder lipoedeem.
Voor lipoedeem zelf bestaat op dit moment nog geen genezing, maar het tegelijkertijd optredende lymfoedeem kan met complexe fysische ontstuwingstherapie voorzichtig aangepakt worden. Doordat lipoedeem pijnlijk is bij aanraken of stoten, wordt de druk van zwachtels en elastische kousen slecht verdragen. Daarom wordt eerst begonnen met manuele lymfedrainage ter pijndemping, oefeningen ter spierversterking en huidverzorging om complicaties van lymfoedeem te voorkomen. Hierdoor wordt de huid minder gevoelig voor druk wat een gunstige invloed heeft op de pijn. Vervolgens wordt er compressie toegepast om het lymfatische component zoveel mogelijk te beperken.

Veneus oedeem

Veneus oedeem (= vochtophopingen) kan ontstaan door een functieverstoring van het veneuze systeem (aderstelsel). Aderen brengen zuurstofarm bloed vanuit het lichaam terug naar het hart. Om ervoor te zorgen dat het bloed tegen de zwaartekracht in naar het hart getransporteerd kan worden, bevatten aderen kleppen. De kleppen voorkomen dat bloed, onder invloed van de zwaartekracht, terugstroomt. Veneus oedeem ontstaat wanneer de kleppen niet meer optimaal werken.
De meest voorkomende oorzaak van veneus oedeem is een afvoerstoornis in het aderlijke stelsel. Hierbij wordt het bloed onvoldoende afgevoerd, wat leidt tot opeenhoping van vocht in de onderbenen. In staande houding moet het bloed in de aderen, tegen de zwaartekracht in, naar boven worden gepompt. Dit gebeurt voornamelijk door de kuitspieren. In de aderen zijn kleppen aanwezig die in verticale houding het terugstromen van het bloed naar de voeten voorkomen. Als deze kleppen, door afname van elasticiteit van de vaatwand, niet meer goed sluiten stroomt het bloed gemakkelijk terug. Dit veroorzaakt een verhoogde druk in de aderen en haarvaten waardoor deze worden verwijd.
Symptomen zijn: Moe, zwaar gevoel in de benen. Vochtophoping (oedeem). Bruine verkleuringen op de huid. Dunne, kwetsbare huid. Pijn, krampen, branderigheid, jeuk en onrustige benen. Spataderen en open been.

Diverse behandeltechnieken kunnen wij toepassen:
Ambulante compressietherapie (zwachtelen). De zwachtels zorgen voor continu druk op het weefsel waardoor de kleppen in de aderen weer kunnen sluiten en het vocht uit de benen gaat. Door hierbij regelmatig te bewegen wordt de kuitspier geactiveerd. Dit zorgt ervoor dat het bloed weer richting het hart wordt gepompt. Veel lichaamsbeweging heeft een ondersteunend en dus beter effect op de zwachtels dan wanneer men stil zit. Wij werken met de nieuwste zwachteltechnieken welke sneller en beter resultaat geven.
Therapeutisch elastische kous (steunkous) wanneer er geen oedeemafname meer plaatsvindt. Deze moet voor langere tijd of zelfs levenslang gedragen worden. Door het dragen van een steunkous wordt voorkomen dat het oedeem terug kan komen.
Endermologie voornamelijk bij zwangere vrouwen. Met deze mechanische massage wordt het vocht uit de benen gedraineerd. Het geeft tevens verlichting in de benen.
Heeft u ook spataderen, dikke voeten, enkels en/of onderbenen? Neem vrijblijvend contact met ons op. Wij helpen u graag!